İçeriğe geç

Rehber · TR ETS & Mevzuat

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Nedir?

Ulusal emisyon ticaret mekanizmasının temel kavramlarını, pilot dönem yapısını ve sanayi tesislerinin veri hazırlık adımlarını inceleyin.

Son mevzuat ve içerik kontrolü: 17.11.2026 · TR ETS Yönetmeliği ve Pilot Dönem Usul ve Esasları çerçevesinde genel bilgilendirme.

Temsili Arayüz
Türkiye ETS Nedir? için temsili veri akışı arayüzü

Kısa yanıt ve kapsam özeti

Temel çerçeve.

Özet yanıt

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS), belirli yüksek emisyonlu sanayi ve enerji tesislerinde sera gazı emisyonlarının izlenmesini, doğrulanmasını, raporlanmasını ve belirlenen dönemlerde emisyonlara karşılık tahsisat teslim edilmesini öngören ulusal piyasa mekanizmasıdır. 2026 ve 2027 yıllarını kapsayan pilot uygulama döneminde, ilgili mevzuatta tanımlanan faaliyet ve kapasite eşiklerini aşan Kategori B ve Kategori C tesisler kapsama alınmaktadır.

Teknik inceleme

Adım adım süreç ve veri gereksinimleri.

Bölüm 01

TR ETS kimi ve hangi faaliyetleri kapsıyor?

Sistem tüm işletmeleri değil, sera gazı emisyonlarının izlenmesi mevzuatı çerçevesinde belirli faaliyetleri yürüten ve yıllık emisyon büyüklüğüne göre sınıflandırılan tesisleri ilgilendirir. Pilot dönemde özellikle enerji yoğun sanayi kolları ve elektrik üretimi öne çıkar; ancak bir tesisin kapsamda olup olmadığı yalnız sektör adıyla değil, kurulu kapasite ve faaliyet tanımıyla belirlenir.

  • Kapsam değerlendirmesinde tesisin yürüttüğü resmî faaliyet ve kapasite eşiği esas alınır
  • Yıllık doğrulanmış emisyon miktarına göre A, B ve C tesis kategorileri ayrışır
  • Pilot dönemde B ve C kategorisindeki uygun faaliyetli tesislere odaklanılır

Bölüm 02

A, B ve C tesis kategorileri ne anlama gelir?

Sera gazı izleme ve raporlama düzeninde tesisler yıllık toplam emisyon büyüklüklerine göre üç temel kategoriye ayrılır. Kategori B (orta ölçekli emisyonlu tesisler) ve Kategori C (yüksek emisyonlu tesisler), TR ETS yükümlülükleri ve veri doğruluk kademeleri açısından birincil muhatap grubunu oluşturur.

  • Kategori ayrımı kullanılan ölçüm kademelerini (tier) ve veri kontrol sıklığını etkiler
  • Tesis sınırları içindeki tüm yanma ve proses üniteleri birlikte değerlendirilir
  • Kategori değişikliği veya kapasite artışı durumunda izleme planlarının güncellenmesi gerekir

Bölüm 03

Tahsisat ile karbon kredisi arasındaki temel fark

Sanayide en sık karıştırılan konulardan biri ETS tahsisatı ile gönüllü karbon kredisi (offset) kavramlarıdır. Tahsisat, ETS kapsamında bir ton karbondioksit eşdeğeri (1 tCO2e) emisyon hakkını temsil eden resmî birimdir. Gönüllü karbon kredisi ise azaltım veya yutak projelerinden üretilen ayrı bir belgedir ve ETS’de kullanımı ancak mevzuatın izin verdiği sınırlı denkleştirme kuralları çerçevesinde söz konusu olabilir.

Bölüm 04

2026 raporlama yılı ve 2027 uygulama takvimi ayrımı

Her işletme için ilk günden ödeme veya tahsisat teslimi zorunluluğu olduğu yönündeki genellemeler yanıltıcıdır. Pilot dönemin ilk aşamasında doğru izleme, İzleme Metodolojisi Planı (İMP) ve Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR) disiplininin oturtulması önceliklidir.

  • İzleme Planı ve İMP hazırlık süreçlerinin takvime uygun yürütülmesi
  • Alt tesis sınırlarının ve faaliyet seviyesi ölçüm noktalarının netleştirilmesi
  • Doğrulayıcı kuruluş incelemesine sunulacak kanıt dosyalarının oluşturulması

Bölüm 05

İşletmelerin toplaması gereken temel veriler ve Ekoneks yaklaşımı

Güvenilir bir ETS hazırlığı; yakıt faturaları, enerji sayaçları, kantar kayıtları, üretim tonajları ve laboratuvar analizlerinin birbirini doğrulamasını gerektirir. Ekoneks Carbon, bu verileri üretim sahasından başlayarak izlenebilir bir çalışma alanında birleştirmeyi hedefler.

Sık sorulan sorular ve kaynaklar

Konuyla ilgili sık sorulan sorular.

Türkiye ETS kapsamında her fabrika karbon bedeli ödeyecek mi?

Hayır. Yalnızca mevzuatta belirtilen faaliyet, kapasite ve emisyon kategorisi (B/C) şartlarını sağlayan tesisler kapsamda değerlendirilir; ayrıca pilot dönemde ücretsiz tahsisat ve kıyas mekanizmaları bulunmaktadır.

EPİAŞ’ın TR ETS içindeki rolü nedir?

Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ), ETS piyasa işletmecisi olarak birincil ve ikincil piyasa işlemlerinin yürütüleceği teknik piyasa altyapısı rolünü üstlenmektedir.

Okumaya devam edin

İlgili diğer rehberler.

İHTİYACINIZI BİRLİKTE ANALİZ EDELİM

Tesisiniz için veri gereksinimini birlikte değerlendirelim.

Türkiye ETS, İMP ve FSR Veri Hazırlığı kapsamında mevcut üretim ve enerji kayıtlarınızı nasıl hazırlayabileceğimizi görüşelim.

  • 01Mevcut Yapı ve Veri Keşfi
  • 02Mevcut Sistemlerle Bağlantı
  • 03Modüler & Özel Kurulum

İlk Görüşme ve Kapsam Değerlendirmesi

Üretim (MES), Ekoneks Carbon (ETS / SKDM), müşteri operasyonları veya size özel modül ihtiyacınız için ekibimizle görüşün.

Doğrudan e-posta:[email protected]