İçeriğe geç

Rehber · Veri & Envanter Mimarisi

Kurumsal Karbon Ayak İzi: Kapsam 1, 2, 3 ve Envanter Standartları

Şirket ve fabrika düzeyinde sera gazı envanteri kurarken sınırların belirlenmesi, Kapsam 1-2-3 kaynakları ve kanıt yönetimi.

Son mevzuat ve içerik kontrolü: 17.11.2026 · Uluslararası sera gazı envanter metodolojileri çerçevesinde kurumsal veri hazırlık rehberi.

Temsili Arayüz
Kapsam 1, 2, 3 Rehberi için temsili veri akışı arayüzü

Kısa yanıt ve kapsam özeti

Temel çerçeve.

Özet yanıt

Kurumsal karbon ayak izi, bir işletmenin belirlenen organizasyonel ve operasyonel sınırlar içinde bir yıl boyunca faaliyetlerinden kaynaklanan doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının karbondioksit eşdeğeri (tCO2e) cinsinden hesaplanması ve raporlanmasıdır. Uluslararası 14064-1 sera gazı standardı ve GHG Protocol yaklaşımlarında kaynaklar; doğrudan emisyonlar (Kapsam 1), enerjiden kaynaklanan dolaylı emisyonlar (Kapsam 2) ve değer zinciri kaynaklı diğer dolaylı emisyonlar (Kapsam 3) olarak sınıflandırılır.

Teknik inceleme

Adım adım süreç ve veri gereksinimleri.

Bölüm 01

Kapsam 1: Doğrudan sera gazı emisyonları

İşletmenin kontrolündeki sabit yanma üniteleri (kazanlar, fırınlar, jeneratörler), şirket araç filosu (hareketli yanma), üretim proses emisyonları ve soğutucu gaz/yangın söndürme sistemlerindeki kaçak emisyonlar bu grupta yer alır.

  • Doğalgaz, LPG, motorin, fuel-oil ve kömür faturaları / sayaç okumaları
  • Şirket araçlarının yakıt tüketim icmalleri
  • Klima, chiller ve yangın sistemlerinin bakım/gaz dolum tutanakları

Bölüm 02

Kapsam 2: Enerji dolaylı emisyonları (Konum ve Piyasa bazlı)

İşletmenin dışarıdan tedarik ederek tükettiği elektrik, buhar, ısı veya soğutma enerjisinin üretimi sırasında oluşan emisyonlardır. Ulusal şebeke emisyon faktörüyle yapılan konum bazlı (location-based) hesap ile yenilenebilir enerji tedarik belgelerini dikkate alan piyasa bazlı (market-based) hesap ayrı ayrı izlenir.

Bölüm 03

Kapsam 3: Tedarik zinciri, lojistik ve değer zinciri emisyonları

Üretim yapan bir sanayi kuruluşunda tedarik edilen hammaddeler (ör. çelik, plastik, kimyasal), gelen-giden lojistik (nakliye), üretim atıkları ve ürünlerin kullanımı toplam ayak izinin en büyük kısmını oluşturabilir.

  • ERP satınalma ve stok kayıtlarından hammadde ağırlıklarının çekilmesi
  • Sevkiyat ve ithalat/ihracat kayıtlarından taşıma türü ve mesafe (ton-km) verisi
  • Önemlilik (materiality) kriterine göre dahil edilecek kategorilerin belirlenmesi

Bölüm 04

Envanter kalitesi: Kaynaklı faktör ve denetim izi

Her yıl değişen personelin farklı Excel dosyalarında farklı katsayılar kullanması yıllar arası karşılaştırılabilirliği bozar. Ekoneks Carbon, baz yıl verisini, kullanılan emisyon faktörü kaynağını ve fatura kanıtlarını tek sistemde korumayı hedefler.

Sık sorulan sorular ve kaynaklar

Konuyla ilgili sık sorulan sorular.

Kapsam 3 hesaplamasında tüm kategorileri ilk yıldan hesaplamak zorunlu mudur?

Uluslararası standartlarda dolaylı emisyonlar için önemlilik (significance/materiality) değerlendirmesi yapılır; emisyon büyüklüğü, veri erişilebilirliği ve etki gücüne göre öncelikli kategoriler belirlenerek envanter aşamalı olarak geliştirilir.

Okumaya devam edin

İlgili diğer rehberler.

İHTİYACINIZI BİRLİKTE ANALİZ EDELİM

Tesisiniz için veri gereksinimini birlikte değerlendirelim.

Kurumsal Karbon Ayak İzi Veri Yönetimi kapsamında mevcut üretim ve enerji kayıtlarınızı nasıl hazırlayabileceğimizi görüşelim.

  • 01Mevcut Yapı ve Veri Keşfi
  • 02Mevcut Sistemlerle Bağlantı
  • 03Modüler & Özel Kurulum

İlk Görüşme ve Kapsam Değerlendirmesi

Üretim (MES), Ekoneks Carbon (ETS / SKDM), müşteri operasyonları veya size özel modül ihtiyacınız için ekibimizle görüşün.

Doğrudan e-posta:[email protected]